Hồi sức cấp cứu đầy đủ và chi tiết nhất

Hồi sức cấp cứu là gì:

Hồi sức cấp cứu (CPR) là tổ hợp các thao tác (ấn ngực, thổi ngạt) nhằm đẩy oxy lên não, giúp bệnh nhân thoát khỏi tình trạng nguy kịch trong khi chờ thực hiện các biện pháp khác. Kỹ thuật này cần được làm sớm ngay trong giai đoạn đầu khi người bệnh vừa mới  ngưng tim ngưng thở tại hiện trường và việc này có thể được thực hiện bởi những người chưa được đào tạo chuyên nghiệp về y khoa hay thậm chí là trẻ em (từ lớp 6 trở lên đã được huấn luyện kỹ năng này). Hồi sinh tim phổi cơ bản rất quan trọng trong việc cứu sống nạn nhân, theo nghiên cứu của Hội tim mạch Hoa Kỳ (AHA), nếu thực hiện CPR ngay sau khi bệnh nhân ngưng tim sẽ tăng tỷ lệ sống của họ lên 2 – 3 lần.

Cách nhận biết ngưng tim:

Sẽ rất nguy hiểm nếu thực hiện CPR trên người bình thường, vì khi ấn ngực sẽ tạo áp lực rất lớn lên lồng ngực gây tổn thương các tạng (tim, phổi, trung thất) hay thậm chí là gãy xương sườn, xương ức ở ngực. Thế nên chỉ thực hiện khi đã xác định được người đó đang bị ngưng tim ngưng thở, hai dấu hiệu đặc trưng là:

  • Bệnh nhân hôn mê (lay gọi không thức tỉnh).
  • Ngưng thở hoặc ngáp cá.

Khi phát hiện bệnh nhân/nạn nhân té ngã hoặc nằm bất động dưới đất, người cứu hộ cần lần lượt thực hiện các bước sau để xác định tình trạng ngưng tim-ngưng thở và xử trí cấp cứu ban đầu cho bệnh nhân:

  1. Hét lớn tìm sự giúp đỡ xung quanh – gọi điện thoại cấp cứu.
  2. Đưa bệnh nhân đến nơi an toàn.
  3. Kích thích đau (day mạnh vào xương ức ở giữa ngực) hoặc lay vai mạnh và gọi lớn nạn nhân để kiểm tra sự đáp ứng.
  4. Người cứu hộ ngồi một bên của nạn nhân, tiến hành ngửa đầu, nâng cằm (nếu nghi ngờ nạn nhân có chấn thương cột sống cổ). Sau đó, cúi đầu xuống gần mặt nạn nhân, hướng mặt về phía lồng ngực của nạn nhân để cảm nhận hơi thở và quan sát nhịp thở của nạn nhân. Song song đó, người khám cần đồng thời dùng tay trái để kiểm tra mạch cảnh (ở cổ).
  5. Trong vòng 10 giây nếu như không kiểm tra thấy mạch cảnh đập và bệnh nhân
    đang trong tình trạng hôn mê (không có đáp ứng với lay gọi), ngưng thở, người cứu
    hộ phải lập tức tiến hành hồi sinh tim phổi cơ bản cho nạn nhân ngay.

Lưu ý: Chỉ được nhận định tình trạng mất mạch trong vòng 10 giây và chỉ được khởi động quy trình hồi sinh tim phổi (bao gồm xoa tim ngoài lồng ngực) khi xác định là có mất mạch trên lâm sàng.

Nguồn: Macleod’s ClinicalOSCEs

Cách hồi sức cấp cứu:

Ấn ngực:

Nguồn: Macleod’s ClinicalOSCEs

Hà hơi thổi ngạt:

Sau khi ấn ngực 30 lần, người cứu hộ tiến hành thổi ngạt (rescue reath) 2 lần cho nạn nhân trong tư thế ngửa đầu nâng cằm (Khi có đông người cứu hộ, phải tiến hành hà hơi thổi ngạt bởi 1 người khác và phải đảm bảo 30 lần ấn ngực – 2 lần thổi ngạt. Nếu chỉ có một người cứu hộ, vẫn có thể chấp nhận việc vừa thực hiện ấn ngực vừa thổi ngạt).

Chú ý: không khuyến cáo chỉ thực hiện ấn ngực một cách đơn độc đối với trẻ em hoặc ngưng tim biết rõ do nguyên nhân không từ tim mạch (ngạt nước,…).

Các bước thổi ngạt:

Đầu tiên, giữ đầu nạn nhân ở tư thế ngửa tối đa, mở miệng nạn nhân rộng. Người cứu hộ hít sâu và áp miệng vào miệng nạn nhân thổi mạnh vào và quan sát sự di động của lồng ngực. Nếu sau động tác thổi ngạt đầu tiên, người khám không ghi nhận sự giãn nở của lồng ngực, phải kiểm tra tình trạng tắc nghẽn đường thở (có vật trong cổ họng,…). Một hơi thổi ngạt được xem là hiệu quả khi đủ sức làm nở lớn lồng ngực của nạn nhân. Mỗi lần thổi ngạt không nên kéo dài quá 1 giây và không được sử dụng lực thổi quá mạnh. Chú ý, nếu có người giúp cần phải luân phiên nhau tiến hành ấn ngực – thổi ngạt với chu kì 30:2 như đã nêu liên tục 5 chu kỳ. Sau mỗi 5 chu kỳ như trên, kiểm tra lại mạch và nhịp thở của bệnh nhân, nếu bệnh nhân hồi phục (mạch đập trở lại và có thể tự thở) thì ngưng, nếu không phải tiếp tục thực hiện như trên cho đến khi đội cấp cứu có mặt.

Nguồn: https://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-cpr/basics/art-20056600

Nếu bệnh nhân hồi phục:

Nạn nhân sẽ bắt đầu có những dấu hiệu chứng minh có sự phục hồi: ho, mở mắt, kêu rên hoặc nói chuyện, có thể tự cử động, thở lại bình thường. Nếu bệnh nhân đã phục hồi được nhưng vẫn còn hôn mê, người khám cần đưa bệnh nhân về tư thế an toàn là tư thế nằm nghiêng một bên, một tay để cằm để đảm bảo miệng luôn mở rộng, chân ở trên và tay ở dưới gấp để đảm bảo giữ vững được tư thế an toàn của nạn nhân. Lúc này, người cứu hộ vẫn phải kiểm tra lại dấu hiệu thở bất thường và mạch của nạn nhân một cách liên tục để đảm bảo phát hiện kịp thời tình trạng ngưng tim ngưng thở tái hồi, cho đến khi có đội ngũ hồi sức tim phổi chuyên nghiệp tới hiện trường để tiến hành hồi sinh tim phổi nâng cao.

Nguồn: First For Safety Oxfordshire Ltd – Family First Aid

Video tham khảo:

Chia sẻ bài viết:

 

Tham khảo:

Bài giảng Hồi sức tim phổi – BS.Nguyễn Trần Quốc Việt

https://en.wikipedia.org/wiki/Cardiopulmonary_resuscitation

https://cpr.heart.org/en/resources/what-is-cpr

https://shorten.asia/rZnp6xWK

Viết một bình luận